Wat is taalpraktyk?

Die term ‘taalpraktyk’ verwys na een of meer van die volgende: vertaling, tolking, redigering, proeflees, teksevaluering, kopieskryf, terminologie-ontwikkeling en leksikografie.

Taalpraktyk word tans nie in Suid-Afrika gereguleer nie, buiten vir beëdigde vertalers. Dit beteken dat vryemarkbeginsels van toepassing is en dat enigeen as ʼn taalpraktisyn (vertaler, redigeerder, tolk) kan werk as hulle ʼn kliënt kan vind wat van hul dienste gebruik wil maak en daarvoor sal betaal. Daar is geen formele vereistes vir registrasie of spesifieke kwalifikasies nie.

In 2013 het die regering begin met ʼn reguleringsproses en in 2014 is die Wet op die Suid-Afrikaanse Taalpraktisynsraad (Wet 8 van 2014) goedgekeur. Ingevolge hierdie wet sal die Suid-Afrikaanse Taalpraktisynsraad (SATPR) gestig word, wat toesig oor die professie sal hou. Alle taalpraktisyns sal met verloop van tyd by die Raad moet registreer en daardeur geakkrediteer moet word om as vertalers, tolke, redigeerders en terminoloë te kan werk. Regulasies is ingevolge die wet gepubliseer, wat verdere besonderhede van die vereistes gee; ander sal deur die SATPR gestel word wanneer dit gestig word. Geen implementeringsdatum is nog vir die stigting van hierdie Raad aangekondig nie. Lidmaatskap van ʼn organisasie soos SAVI beteken dat jy op die hoogte bly van ontwikkelinge en vereistes en as ʼn praktisyn kan jy verseker wees dat jou professionele organisasie jou belange ten opsigte van wetgewing so ver moontlik beskerm.

Hierdie wetgewing vereis egter van verskeie staatstrukture om taaleenhede te stig, wat die vraag na taaldienste, veral in die inheemse tale, beïnvloed. Danksy globalisering is daar in ons land ook ʼn vraag na vertaling tussen plaaslike en vreemde tale.

Goeie vertalers/tolke het meesal’n teoretiese kennis van hul professie, benewens die basiese vereiste van ʼn natuurlike vermoë om die onderliggende betekenis van ʼn teks op so ʼn manier te verstaan, te vertolk en oor te dra dat hulle getrou aan die oorspronklike bly en dit klink asof dit in die doeltaal geproduseer is.

In die verlede is ervaring tesame met deeglike indiensopleiding dikwels hoër geag as akademiese kwalifikasies. ʼn Mate van formele opleiding is egter altyd raadsaam en word toenemend die norm. Verskeie instellings bied opleiding in verskillende soorte taalpraktyk. Moderne taalpraktykopleiding sluit gewoonlik ʼn wesenlike hoeveelheid praktiese werk en mentorskap in, wat uiters nuttig is. Lede van SAVI is by al die verskillende aspekte van taalpraktyk betrokke: vertaling, tolking, teksredigering, proeflees, teksevaluering, kopieskryf, terminologie-ontwikkeling en leksikografie.